Çocuklar için dijital etkinliklerde güvenli çalışma rehberi
Güvenli dijital çalışma; kayıt zorunluluğunu, veri paylaşımını, dış bağlantıları ve ekran sonrası öğrenme adımını yetişkinin çocukla birlikte değerlendirmesini gerektirir.
Etkinlikten önce dört soru
Sayfa ne öğretiyor, kayıt istiyor mu, hangi veriyi topluyor ve başka siteye yönlendiriyor mu? Cevap açık değilse çocuğu yalnız bırakmayın. Eğitim etiketi her içeriğin yaşa veya programa uygun olduğunu garanti etmez.
Odevciler’in oyun, test ve araçları kayıt olmadan kullanılabilir; kitaplık ve ilerleme bilgileri tarayıcıda saklanır. Ortak cihazdaki verileri gözden geçirmek aile kararına bağlıdır.
Kişisel bilgiyi koruyun
Ad-soyad, okul, telefon, konum, fotoğraf ve parola gibi bilgileri yazmadan önce neden istendiğini kontrol edin. Bir çalışma kişisel hikâye istiyorsa gerçek adres veya kimlik ayrıntısı kullanmak gerekmez.
Şüpheli açılır pencere, ödül vaadi veya indirme düğmesinde durup yetişkine sorma kuralı belirleyin. Amaç korkutmak değil, karar vermeden önce durma alışkanlığıdır.
Süre ve amaç dengesi
Ekran süresini yalnız dakikayla değil, amaç ve sonrasındaki durumla değerlendirin. Testin ardından yanlışları kâğıtta açıklamak veya oyundaki kuralı sözlü anlatmak pasif geçişi öğrenme döngüsüne çevirir.
Zamanlayıcı yardımcıdır fakat tek başına ebeveynlik kararı değildir. Çocuk yoruluyor veya rastgele tıklıyorsa oturumu erken bitirmek uygundur.
Reklam ve dış bağlantılar
Reklam, sponsorlu öneri ve ders içeriği görsel olarak ayrılmalıdır. Çocuk “başlat” düğmesi sandığı reklama tıklayabiliyorsa sayfayı birlikte kullanın veya başka kaynak seçin. Dış bağlantıda adresi ve kurum adını kontrol edin.
Odevciler’de reklam etkinleştirilirse bunun içerikten ayrılması ve gizlilik açıklamasının güncellenmesi editoryal ilkedir.
Aile anlaşması ve kaynak
Kısa bir aile anlaşması oluşturun: hangi cihazda, hangi saatlerde, hangi sitelerde çalışılabilir; sorun olduğunda kime sorulur; iş bitince ne yapılır? Kurallar yaş ve deneyim arttıkça gözden geçirilmelidir.
Ailelere yönelik resmî içerikler için MEB Velivizyon kullanılabilir. Kaynak 11 Ekim 2026 tarihinde kontrol edildi.
Bir siteyi çocukla birlikte değerlendirme
Yeni bir etkinliği açtığınızda önce adres çubuğundaki alan adını okuyun. Ana görev başlamadan hesap, konum, kamera veya bildirim izni isteniyorsa neden gerekli olduğunu konuşun. Sayfadaki “başlat” düğmesi ile reklamı ayırt edin; dış bağlantı açılırsa yeni adresi yeniden kontrol edin. Çocuğa yalnız “tıklama” demek yerine hangi işaretlerde durup yetişkine soracağını gösterin.
Etkinlik bittikten sonra sonuç ekranını birlikte inceleyin. Puan dışında hangi kuralın öğrenildiğini, yanlışta ne gösterildiğini ve aynı becerinin kâğıtta nasıl uygulanacağını sorun. Ortak cihaz kullanılıyorsa oturum, kayıtlı öğe ve tarayıcı geçmişi aile tercihine göre gözden geçirilir. Bu küçük rutin, güvenliği ayrı bir yasak listesi olmaktan çıkarıp her dijital çalışmanın başlangıç ve bitiş adımına dönüştürür.
Aile kuralını yaşa göre güncelleyin
İlkokula yeni başlayan çocuk için izinli site listesi ve yetişkinle birlikte kullanım daha açık olabilir. Okuma becerisi geliştikçe çocuk bağlantı adresini, izin penceresini ve kişisel bilgi isteyen alanı kendisi tanımaya başlayabilir. Daha büyük çocukta amaç sürekli ekranı izlemek değil, sorun yaşadığında saklamadan yardım isteyebileceği bir ilişki kurmaktır. Kural ihlalinde cihazı süresiz kaldırmak, çocuğun sonraki hatayı gizlemesine yol açabilir.
Aile anlaşmasını üç ayda bir veya cihaz ve uygulama değiştiğinde yeniden konuşun. Kiminle iletişim kurulabileceği, hangi bilgilerin paylaşılmayacağı, indirme ve satın alma kararını kimin vereceği, rahatsız edici içerikte ne yapılacağı açık olmalıdır. Hiçbir teknik filtre yetişkin rehberliğinin yerine geçmez; buna karşılık sürekli gözetim de çocuğun kendi güvenli karar verme becerisini geliştirmez. Yaşa uygun sorumluluk, açık yardım kanalı ve düzenli konuşma birlikte kullanılmalıdır.